KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.01.2017-30.06.2017 döneminde 4.426,16-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Şahıs Sigorta Primlerinin Vergi ve Muhasebe Boyutu - 2
SMMM İsmail Atmanlıoğlu
27.12.2012

Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde İndirimi

6327 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle Gelir Vergisi Kanunu’nun 63. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yapılan değişiklik uyarınca, 01/01/2013 tarihinden itibaren, vergiye tabi ücret matrahının tespitinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin elde edilen ücretin %15’ine kadar olan kısmı ücret matrahının tespitinde indirilebilecektir.

Vergiye tabi ücret matrahının tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri; sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla;

- Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile,

 - Ölüm, kaza, sağlık, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerden müteşekkildir.

İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin brüt yıllık tutarını aşamayacaktır. Yıl içinde asgari ücret tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır.

İndirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücret, işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olacaktır. Gider karşılığı olarak ödenen tutarlar (yapılan gerçek bir giderin karşılığı olsun olmasın) dikkate alınmayacaktır.

Şahıs sigorta primlerinin vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilmesi için; şahıs sigorta şirketlerinin Türkiye’de yerleşik ve merkezinin Türkiye’de olması gerekmektedir.

Örnek-1:  Kasım 2013 dönemine ait ücretliye ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir;

 Aylık Brüt Ücret

5.000-TL

 Ücretli Tarafından Bireysel Emeklilik Sistemi Katkı Payı Ödemesi

300-TL

 Ücretli tarafından Şahıs Sigorta Primi Ödemesi

400-TL

 Ücretli tarafından Eş Adına Şahıs Sigorta Primi Ödemesi

400-TL

 Önceki Dönemlerde (Ocak-Ekim/2013) İndirim Konusu Yapılmış Tutar

2.500-TL

 Brüt Ücretin %15'i

750-TL

Eşin ücret geliri veya yıllık beyanname ile beyanı gereken başkaca bir geliri bulunmamaktadır.

Bu bilgilere göre, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payı vergiye tabi ücret matrahından indirilemeyecektir.

Ücretlinin, şahıs sigortaları için ödediği toplam 800-TL’nin 750-TL’lik kısmı (brüt ücretinin %15’i) gelir vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapılabilecektir.

Ücretlinin Kasım ayına kadar indirim konusu yaptığı tutar ile Kasım ayında indirim konusu yapabileceği tutarın toplamı, asgari ücretin brüt yıllık tutarından düşük olduğunun varsayılması halinde, asgari ücret tutarı ile ilgili sınırlamanın Kasım ayında yapılabilecek indirim tutarına bir etkisi olmayacaktır.

Bireysel Emeklilik Ödemesi ve Şahıs Sigorta Primi dikkate alınmadığı durumda Bordro;

Brüt Ücret

SGK Matrahı

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

İşsiz.

(İşv)

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret

5.000

5.000

700

975

50

100

4.250

637,50

33,00

66,49

3.645,99

Bireysel Emeklilik ve Şahıs Sigortaları primi ödendiği durumda Bordro;

 

Brüt Ücret

SGK Matrahı

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

Şahıs Sig.Öd.

İşsiz.

(İşv)

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret

5.000

5.000

700

975

50

100

750

3.500

525

33,00

66,49

3.758,49

Örnek-2: Ücretlinin Şubat 2013 dönemine ilişkin bilgileri aşağıdaki gibidir;

 Aylık Brüt Ücret

5.000-TL

 Ücretli Tarafından BES Katkı Payı Ödemesi

100-TL

 İşveren tarafından BES Katkı Payı Ödemesi

150-TL

 Ücretli tarafından Şahıs Sigorta Primi Ödemesi

400-TL

 Ücretli tarafından Hayat Sigortası Primi Ödemesi

150-TL

Önceki Dönemlerde (Ocak-Ekim/2013) İndirim Konusu Yapılan Tutar

2.500-TL

 Brüt Ücretin %15’i

750-TL

Ücretli tarafından Bireysel emeklilik sistemine yapılan ödemeler bordrolara yansıtılmayacaktır. İşveren tarafından bireysel emeklilik sistemine yapılan ödemeler, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15'ini ve yıllık olarak asgari ücretin brüt yıllık tutarını aşamayacaktır.

Mevcut örnekte brüt ücretin %’15i 750-TL olup, yapılan ödemelerin toplamı brüt ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmamaktadır. İşveren tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen tutar, ücretle ilişkilendirilmeksizin ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilebilecektir.

Ücretli tarafından ödenen Hayat Sigorta poliçesinin ise %50’si dikkate alınacaktır.

Gelir Vergisi Matrahından Yapılan Kesintiler;

Ücretli tarafından ödenen Şahıs Sigorta Pirimi 400-TL ve yine ücretli tarafından ödenen hayat sigorta poliçesinin %50’lik kısmı olan 75-TL, gelir vergisi matrahından indirilecektir. (Toplam kesinti 475-TL)

İşveren tarafından bireysel emeklilik sistemine yapılan ödeme 150-TL olduğundan, Sosyal Güvenlik Kurumu istisna tutarı aşılmamıştır.

Bu hali ile bordromuz aşağıdaki gibi olacaktır.

Brüt Ücret

SGK  Matrahı

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

İşsiz.

(İşv)

Kes. Top.

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret

5.000

5.000

700

975

50

100

475

3.500

525

33,00

66,49

3.758,49

 

Örnek-3: Ücretlinin Mayıs 2013 dönemine ilişkin bilgileri aşağıdaki gibidir;

 

 

Bilgiler

Brüt Ücretin %15’lik Kısmının Kontrolü

Aylık Brüt Ücret

5.000-TL

5.000-TL

Ücretli Tarafından BES Katkı Payı Ödemesi

100-TL

0-TL

İşveren tarafından BES Katkı Payı Ödemesi

150-TL

400-TL

Ücretli tarafından Şahıs Sigorta Primi Ödemesi

400-TL

400-TL

Ücretli tarafından Hayat Sigortası Primi Ödemesi

150-TL

100-TL

Önceki Dönemler (Ocak-Ekim/2013) İndirim Konusu Yapılan Tutar

2.500-TL

2.500-TL

Brüt Ücretin %15’i

750-TL

750-TL

İşverence ödenen katkı payı ile ücretli tarafından ödenen primlerin toplam tutarı 900-TL olmasına rağmen, brüt ücretin %15’inin 750-TL olması nedeniyle, işçi ve işveren tarafından toplam indirilecek katkı payı tutarı 750-TL olacaktır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/9. maddesi uyarınca indirilemeyen 150-TL ise ücret olarak stopaj yoluyla vergilendirilmek suretiyle ticari kazancın tespitinde dikkate alınabilecektir. Asgari ücretin yıllık brüt tutarı ayrıca dikkate alınacaktır.

SGK Primi açısından asgari ücretin %30’unu aşan (400-282,15=) 117,85-TL ise aşağıdaki A Bordrosu ile prime esas kazanca kendiliğinden dahil edilmiş olmaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun 40/9. maddesi uyarınca indirilemeyen 150-TL’ye ilişkin Bordro

(Brüt ücretin %15’lik dilimini aşan kısım, SGK Primi, Gelir Vergisi ve Damga Vergisi Hesaplanacaktır.)

A Bordrosu

Brüt Ücret

SGK Matr.

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

İşsiz.

(İşv)

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret

209,53

209,53

29,33

40,85

2,10

4,19

178,10

26,72

1,38

-

150

İşveren tarafından Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen 400-TL’nin 150-TL’sine ilişkin bordro yukarıda olup kalan 250-TL’ye ilişkin bordro aşağıdaki gibidir. 250-TL’lik tutar brüt ücretin %15’lik diliminde kaldığı için sadece Damga Vergisi Hesaplanacaktır.

B Bordrosu

Brüt Ücret

SGK Matr.

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

İşsiz.

(İşv)

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret

251,66

-

-

-

-

-

-

-

1,66

-

250

Ücretli tarafından Şahıs Sigorta Primi Ödemesi ve Hayat Sigortası Primine ilişkin bordro (Normal ücret Bordrosu ilaveli işveren bireysel emeklilik bordrosu hariç.)

C Bordrosu

Brüt Ücret

SGK Matr.

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

İşsiz.

(İşv)

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret 

5.000

5.000

700

975

50

100

500

3.750

562,50

33

66,49

D Bordrosu (A, B ve C Bordrolarının Toplamı )

Brüt Ücret

SGK Matr.

SSK

(İşçi)

SSK

(İşv.)

İşsiz.

(İşçi)

İşsiz.

(İşv)

Gel. Ver. Matr.

Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Asg. Geç.İnd

Net Ücret

5.461,19

5.209,53

729,33

1.015,85

52,10

104,19

500

3.928,10

589,22

36,04

66,49