KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.01.2017-30.06.2017 döneminde 4.426,16-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
Satıştan İadenin İzleyen Hesap Döneminde Gerçekleşmesi Halinde Muhasebe Kaydı
SMMM Saadettin Keskin
21.03.2013

17 Mart 2013 tarihinde yapılan SMMM yeterlilik sınavında 31.12.2011 kapanış bilançosu verildikten sonra dönem içi işlemlerinden 5’inci işlem ile dönem sonu işlemlerinde verilen 17’nci işlem aşağıdaki gibidir:

5. 5 Nisan 2012 tarihinde 800-TL maliyete sahip olan ve 1.000-TL’ye satılan emtia, sözleşme koşullarına uymadığı gerekçesiyle iade edilmiş ve müşteriye geri ödeme nakit olarak yapılmıştır. KDV oranı %18’dir.

17. Ticari malların sayımı sonucunda, stokta maliyet bedeli 260.000-TL olan emtia olduğu tespit edilmiştir.

İşlemlerden çıkarılan sonuç; işletmenin aralıklı envanter yöntemine göre stoklarını izlediği, ancak 2011 yılında satılan malın, 2012 yılı Nisan ayında iade edilmiş olduğudur.

Hesap dönemi kapatılıp, dönemin tüm sonuç hesapları 690-Dönem Karı veya Zararı Hesabına devredilip gelir tablosu çıkarıldıktan sonra, izleyen hesap döneminde, geçmiş dönemde satılıp karı dönem kar zararına devredilmiş, hatta vergisi hesaplanmış ve ödenmiş bir işlemde, satıştan iade işleminin gerçekleşmesi halinde yapılacak muhasebe kaydının nasıl olacağına dair üç farklı uygulama bulunmaktadır;

Birinci Uygulamada; (2011 yılında satılmış malın 05.04.2012 tarihli iade kaydı.)

________________     /    _______________

153 TİCARİ MALLAR            1.000

191 İNDİRİLECEK KDV            180

            100 KASA                                 1.180

________________     /    _______________

 

 Şeklinde kayıt yapılmaktadır. Kaydın bu şekilde yapılmasının mantığı;

“İadenin ertesi yıl içinde yapılması halinde;  Satış işlemlerinin bir önceki yıl içinde yapılması halinde yıl sonunda envanter çalışmaları sırasında fiili stoklar sayılıp, satılan malların maliyetleri gelir tablosuna yansıtılır ve mali tablolar kesinleşir. İadenin bu işlemlerden sonra yapılması halinde artık yapılan işlem bir iade işlemi değil bir mal alış işlemi gibi muhasebe kayıtları yapılmalıdır."  şeklindedir.(1)

İkinci Uygulamada; (2011 yılında satılmış malın 05.04.2012 tarihli iade kaydı.)

___________________     /    __________________

681 ÖNCEKİ DÖN.GİD.ZARARLARI       1.000

191 İNDİRİLECEK KDV                          180

            100 KASA                                       1.180

___________________     /    __________________

153 TİCARİ MALLAR                            800

            671 ÖNCEKİ D.GELİR KARLARI              800

___________________     /    __________________

 

Şeklinde kayıt yapılmaktadır. Muhtemelen kaydın bu şekilde yapılmasının mantığı;

610-Satıştan İadeler Hesabı kullanılamayacağına göre, tamamı önce zarar kaydedilip, ticari mal önceki dönem maliyeti ile stoklara tekrar alınarak, bu bedelin de önceki dönemden devreden kazanç olarak dikkate alınıp aradaki 200-TL’lik bu dönemin zararı olarak dolaylı bir şekilde dikkate alınarak önceki dönem kar etkisinin sıfıra eşitlenmesidir.(2)

Üçüncü Uygulamada; (2011 yılında satılmış malın 05.04.2012 tarihli iade kaydı.)

___________________     /    __________________

681 ÖNCEKİ DÖN.GİD.ZARARLARI         200

153 TİCARİ MALLAR                            800

191 İNDİRİLECEK KDV                         180

            100 KASA                                          1.180

___________________     /    __________________

 

Şeklinde kayıt yapılmaktadır. Bu kayıt, geçen yılda yapılan satış işleminin, iadenin yapıldığı dönemde düzeltilmesi temeline dayanmaktadır.(3)

Sonuç:

Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesi “Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esas alınır.” şeklidedir.

Örnek olayımızdan anlaşılacağı üzere; 800-TL maliyetli bir emtia bulunmaktadır. Ancak, yapılan kayıtlara ve olayı yorumlama biçimine göre farklı sonuçlara ulaşılabilmektedir;

Birinci uygulamada; emtianın maliyeti 1.000-TL’ye çıkmakta, geçmiş dönem ve cari dönem bilançoları bu işlem yönünden eşitlenmektedir.

Emtianın 2012 yılında 1.000-TL’ye satılması halinde kar zarar çıkmamakta, sorun bir şekilde çözümlenmektedir. Ancak, emtianın 2012 yılında satılmamış olması halinde, firmanın üzerinde ödenmiş vergi yükü kalmaktadır.

İkinci uygulamada; düzeltme kaydı işlemi gibi görünüyor olmakla birlikte, var olmayan 1.000-TL’lik zarar ve yine var olmayan 800-TL’lik bir kar gelir tablosunda görünmektedir. Ancak, kar-zarar yönünden aradaki 200-TL’lik fark, geçmiş dönem var olan 200-TL’lik karı düzelterek, kar-zarar etkisini ortadan kaldırmaktadır.

Üçüncü uygulamada; geçmiş yılda gerçekleştirilen işlemin, tam olarak düzeltilmesi anlamına gelmekte, KDV Kanunu’nun 35’inci maddesi ve 105 no.lu KDV genel tebliğinin sonundaki (E-3) paragrafı ile tamamen uyumlu bir yevmiye kaydı oluşturmaktadır.

Ayrıntılarına yer verdiğimiz üç farklı uygulama birlikte değerlendirildiğinde, üçüncü uygulamadaki yaklaşımın VUK ve KDV Kanunları ile 1 no.lu MSUGT açısından, mevzuat ve muhasebe mantığına en yatkın uygulama olduğu ortaya çıkmaktadır.

________________________________________

(1)  Satılan Malların İade Edilmesinde Yapılması Gereken Muhasebe Kayıtları, 07.02.2008 tarihli makale, http://www.kokerymm.com.

(2)  www.dehaonline.com sitesindeki sınav soru çözümü.

(3)  SMMM Şafak Hekimoğlu’nun konu ile ilgili bir internet sitesi forum sayfasında yayınlanan ancak kaynağı belirlenemeyen alıntısı.