Fatura Düzenleme ve Amortisman Ayırma Sınırı 2014 yılı için 800-TL'dir… Yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı izleyen dönemin 1. ay sonuna kadar yaptırılır ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2014 yılı için 17.700-TL.dir... Ortağın borcuna işletilen faiz KDV'ye tabidir... En az üç nüsha düzenlenmeyen sevk irsaliyesi hiç düzenlenmemiş sayılır...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
Süre Uzatımı Nedeniyle Yıllara Sari Niteliği Kazanan İşlerde Tevkifat Uygulaması
Gökhan Menemencioğlu
27.11.2012

Bir işin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 42'nci maddesinde belirlenen “Birden fazla takvim yılına sirayet eden (yıllara yaygın) inşaat ve onarma işi” kapsamına girmesi için;

a) Faaliyet konusunun inşaat ve onarım işi olması,                                                     
b) İnşaat ve onarım işinin birden fazla yıla sirayet etmesi,                                           
c) İnşaat ve onarım işinin resmi veya özel taahhütlere bağlı olarak yapılması, gerekmektedir.

Bu kapsamda olan inşaat ve onarma işlerinde kâr veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, ilgili yılın beyannamesine dahil edilir. Bir inşaat ve onarım işinin Gelir Vergisi Kanunu’nun 42'nci madde kapsamında yer alması, anılan Kanun’un 94'üncü maddesinin birinci fıkrasının 3 numaralı bendine göre (KVK 15/a, 30/a), bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinden %3 tevkifat yapılması zorunluluğunu da beraberinde getirecektir.   

Kanun hükümleri bu şekilde olmakla birlikte, yıl içerisinde bitirilmesi öngörülen inşaat veya onarma işlerinin zorunlu sebeplerle bir sonraki yıla veya yıllara sarkması durumunda, tevkifat zorunluluğu olacak mıdır?

İşin yıllara sari inşaat veya onarma işi niteliğini kazanmasıyla birlikte, bu tarihten önce yapılacak hakediş ödemeleri üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı konusunda üç farklı görüş bulunmaktadır. Bunlardan ilki, daha önceki ödemeler üzerinden tevkifat yapılması gereğinin olmadığı, ikincisi tevkifat yapılması gerektiğidir. Üçüncüsü ise, mükelleflerin kendi aralarında yapacakları sözleşmelerle inşaat ve onarma işlerinin yıllara sari inşaat ve onarma işleri haline getirilemeyeceği, dolayısıyla her hesap döneminin sonunda kâr veya zararın tespit edilmesi gerektiği görüşüdür.

Gelir İdaresi (aynı zamanda Maliye Bakanlığı) değişik tarihlerde verdiği özelgelerle, sözleşmesine göre yıllara yaygın olmayan inşaatın bir sonraki yıla yaygın olması durumunda, ödenen istihkakların tamamı üzerinden değil, inşaatın yaygın olduğu yılın başından itibaren ödenecek istihkaklardan vergi kesintisi yapılması gerektiğini açıklamıştır. (Maliye Bakanlığı 15.04.1982 tarih ve 22112-261/32754 sayılı, 29.04.1993 tarih ve B.07.0.GEL.0.7606 sayılı, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, 23.01.2006 tarih ve B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-94/3-12216 sayılı, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, B.07.1.GİB.4.34.16.01/GVK-42-GVK sayılı özelgeler)

Özelgelerde önceki dönemler için gelir vergisi tevkifatı yapılmayacak olması, işveren ve yüklenici arasında düzenlenen sözleşmede işe başlama ve bitirme tarihleri ile süre uzatımına ilişkin bir hüküm bulunması, işin aynı yıl bitmeyecek olmasının anlaşılması halinde süre uzatımının onaylanmasına bağlıdır. Bir başka deyişle, inşaat veya onarım işinin sözleşmeye dayalı olarak yapılmaması, sözleşme mevcut olsa dahi sözleşmede işin başlangıç ve bitiş tarihleri ile süre uzatımına ilişkin hükümlerin bulunmaması hallerinde önceki dönemler için de gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekecektir.

Burada önemli olan bir diğer husus, hangi nedenle olursa olsun işin izleyen yıla sarkması durumunda inşaat veya onarma işinin yıllara yaygın nitelik kazanıp kazanmayacağıdır. Verilen özelgelerden hareketle, söz konusu sarkmanın bir zorunluluktan kaynaklanmasının gerektiği anlaşılmaktadır. “süresinde bitirilemeyen iş”, “yılı içinde bitirilememesi nedeniyle” gibi ifadeler, işin izleyen yıla zorunluluktan dolayı sarkması gerektiğini göstermektedir.

Kanaatimizce de uygun olan görüş, işin izleyen yıla sarkması halinde inşaat veya onarma işinin yıllara yaygın inşaat ve onarma işi kapsamında değerlendirilebilmesi için, zorunluluk unsurunun aranması gerektiğidir. Aksi halde, mükelleflerin kendi aralarında yapacakları sözleşmelerle inşaat ve onarma işlerinin yıllara sari inşaat ve onarma işleri haline getirilmesi suretiyle, ilgili yılda elde edilen kazançlar üzerinden tevkifat yapılmayacağı gibi, söz konusu kazancın beyanı da bir yıl ötelenebilecektir.

Örneğin; 2009 yılında başlanan ve aynı yıl içerisinde bitirilmesi üzerine anlaşılan bir inşaat işinin tamamına yakını 2009 yılında bitirilmiş olmasına rağmen, aslında yine 2009 yılı içerisinde bitirilebilecek çok küçük bir kısmının sözleşme ile 2010 yılına sarkıtılması, hem 2009 yılı için tevkifat yapılmasını engelleyecek, hem de 2010 yılında beyan edilmesi gereken kazancın 2011 yılında beyan edilmesi sağlanacaktır. Dolayısıyla, bu gibi suiistimallerin önüne geçebilmek amacıyla inşaat veya onarım işinin daha önce öngörülemeyen, zorunlu bir nedenden dolayı izleyen yıla sarkıtılmış olması şartının var olması gerekmektedir.