KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.01.2017-30.06.2017 döneminde 4.426,16-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
Yıllık İzin, Evlenme İzni ve Doğum İzni
SMMM, CRMA Ali İhsan Kayacı
17.07.2013

Yaz günlerine geldiğimiz şu aylarda yıllık izin kullanmak, tatile çıkmak, bir an olsun iş hayatının yoğun temposundan ve stresinden uzaklaşmak herkesin istediği en doğal haklardandır.

Yıllık izine 4857 Sayılı İş Kanununun 53-57. Maddelerinde atıf yapılmış olup, ayrıca 03/03/2004 tarih ve 25391 no.lu resmi gazetede “Yıllık Ücreti İzin Yönetmeliği” de yayınlanmış bulunmaktadır.

4857 Sayılı İş Kanununun 53.maddesine göre yıllık izin hakları şu şekildedir;

a) 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) hizmet süresine sahip olanlar 14 iş günü,
b) 5 yıldan fazla, 15 yıldan az hizmet süresine sahip olan kişiler 20 iş günü,
c) 15 yıldan fazla hizmet süresi olan kişilerin ise 26 iş günü yıllık izin hakları mevcuttur.

Yıllık izinde, çalışanların kafasında soru işaretleri her daim olmuştur. Yıllık izinde karıştırılan konulardan birisi iznin “gün” olarak algılanmasıdır.

Yukarıda bahsettiğimiz hizmet sürelerine sahip çalışanların için hakları gün olarak değil “iş günü” olarak hesaplanmalıdır.

Yani resmi tatiller, hafta tatilleri veya sair sebeplerle kanundan doğan diğer genel tatil günleri yıllık izin günlerinden sayılmamaktadır.

Uygulamada tereddüt yaşanılan diğer bir konu ise 20 iş gününü tam olarak ne zaman hak edileceği konusudur. Bu konuda daha anlaşılır olması sebebiyle uygulamalı bir örnek verecek olursak;

İşe giriş tarihi 10.05.2010 olan bir işçinin 14 iş günü yıllık izni hak ettiği tarih 10.05.2011 olacaktır. Aynı şekilde 10.05.2010 tarihinde işe girmiş olan bir işçinin 20 iş günü iznini kullanacağı tarih ise 10.05.2016 olacaktır.

Cumartesi Günleri Fiilen Çalışmayanların Durumu

Yukarıda bahsettiğimiz üzere, yıllık izin süresi hesaplanırken hafta tatilleri, resmi izin günleri ve ulusal bayrama denk gelen günler dikkate alınmamaktadır.

Hafta tatili günlerinden 4857 sayılı kanundan ve 394 sayılı Hafta Tatili Kanunundan bahsedilmemiş olsa da, uygulamada genel olarak hafta tatili Pazar günüdür. Bu nedenle kesintisiz kullanılan yıllık izin sürelerinde Cumartesi günleri yıllık izin hesaplamasına dâhil edilecektir.

Bu konuyla ilgili somut bir örnek verecek olursak; Cumartesi günü fiili olarak çalışılmadığını düşünelim. Pazartesi günü 4 gün veya 5 gün yıllık izine ayrılan bir kişi Pazartesi gününden Cuma gününe kadar izinli sayılacağından Cumartesi günü yıllık izin hesabına dahil edilmeyeceği; fakat Pazartesi günü 14 iş günü izne ayrılan bir kişinin izin hesabında kesintisiz kullanıldığı için Cumartesi günü de yıllık izin süresinden düşüleceği kanısındayız.

Emekli Olduktan Sonra veya Askerden Döndükten Sonra İşe Devam Edilmesi Halinde Yıllık İzin Süresi

Aynı işverene bağlı iş yerlerinde çalışıp emekli olup veya askerlik görevi için ayrılmış olup da tekrar askerden döndükten sonra çalışılmaya devam edilmesi halinde yıllık izin süreleri birleştirilmesi gerektiği kanısındayız.

Zira 4857 Sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.” denilmektedir.

18 Yaşından Küçük, 50 Yaşından Büyük Olanların Durumu

18 yaşından küçük (18 dahil), 50 yaşından büyük (50 dahil) kişilerde istisnai bir durum vardır. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 53 üncü maddesi hükmünde; “… onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.” denilmektedir.

Ayrıca yıllık izin süreleri yukarıda belirttiğimiz sürelerden az olmamak üzere, iş sözleşmeleri ile artırılabilmesinin mümkün olduğunu söyleyebiliriz.

Doğum İzni

4857 Sayılı İş Kanunu’nda, erkek çalışanların eşi doğum yaptığında her hangi bir izin kullanma hakkı maalesef ki verilmemiştir. Kadınlarda ise doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere ücretli izin hakları mevcuttur.

Çoğul gebelik halinde doğumdan önceki süre 10 haftaya kadar çıkabilmektedir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir.

Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır.

Evlenme ve Ölüm İzni

Evlenmez izni, kadın ve erkek çalışanların her ikisi için de aynı olup, bu süre 3 gün olarak sınırlandırılmıştır.  Yine kadın ve erkek çalışanın anne, baba, eş, çocuk ve kardeşlerinin ölümü halinde 3 gün izin hakları bulunmaktadır.

Bunun dışındaki diğer ölümlerde kanun her hangi bir izin hakkı tanımamış olup, işveren kendi inisiyatifini kullanarak ücretli veya ücretsiz izin verebilmektedir.