KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.07.2017-31.12.2017 döneminde 4.732,48-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
Çocuk Teşviki ve Tüp Bebek
SMMM İsmail Atmanlıoğlu
18.03.2012

Çocuk Teşvik Paketi Hazırlanırken Çocuk Sahibi Olamayan Aileler de Unutulmamalı

Türkiye’nin genç nüfusunun azalmaması adına çocuk teşvik paketinin hazırlandığı, doğan çocukların yaşatılabilmesi için süt bankalarının kurulması tartışması hepimiz tarafından bilinmektedir.

Böyle bir paketin hazırlık çalışmalarına başlanılmasının doğru bir girişim olduğunu belirtmekle beraber, konuyu bir de çocuk sahibi olamayan ailelere getirmek istiyorum.

Devletler istatistikî verilerden hareketle çocuk sayısının artması gerektiğini ülkelerinin devamı için önemli görmektedirler. Bu konuya paralel olarak çiftlerde kendi soylarının devamı için ve insan yaratılışının tabi sonucu olarak çocuk sahibi olmak istemektedirler.

Ancak bu aileler çocuk sahibi olmak istemelerine rağmen belirli nedenlerden dolayı isteklerine kavuşmakta zorlanmakta veya bu isteklerini gerçekleştirememektedirler.

Toplumumuzda evlenen bireylerden anne baba olmaları istenir, istenilmekle de kalınmaz bu durum defalarca sözlü olarak çiftlere hatırlatılır. Anne baba olmak isteyip de bu duyguyu yaşayamayan ailelerde bu durum bir takım duygusal sorunlar oluşturmaktadır. Anne baba olmak isteyen aileler bu durumu aşmak adına tedavi sürecine başlarlar.

Tedavi Süreci

Evlilikten sonra 1 yıl içerisinde çocuk sahibi olmayan ailelerin ilgili sağlık birimlerine geç kalınmadan başvurulması uzmanlar tarafından belirtilmektedir. 1 yılı dolduran aileler bu meşakkatli sürecin içerisine girmek zorunda kalırlar.

İlgili sağlık birimlerinde tedavi olmak için müracaatlarını başlatırlar. Doktor, ailelerden belirli tahlilleri aldıktan sonra ilaçla tedaviyi başlatır. Tedaviden olumlu sonuç alınamaması halinde devletin sağlamış olduğu 2 kez Rahim İçi Aşılama (IUI- İntra uterin inseminasyon ) denilen yönteme geçilmektedir. Bu yöntemi yapabilmek için ilgili sağlık biriminden bir rapor çıkartılması gerekmektedir.

Ancak bu prosedürleri aşmak sanıldığı kadar kolay değildir. Çoğu zaman işyerlerinden izin alınma durumları gündeme gelmekte ve ilgili sağlık birimlerine sıklıkla gitmek gerekmektedir. Aynı zamanda doktorun yazmış olduğu reçete için eczanelere, alınan ilaç karşılığında bedeller ödenmektedir.

2 defa IUI yönteminden sonuç alınamaması halinde sonraki aşama olan IVF yani Tüp Bebek Tedavisine geçilmektedir.

Yardımcı Üreme Tedavi Yöntemlerinden Tüp Bebek Tedavisi

Bu tedavi diğer aşamalardan daha meşakkatli olup, aşağıdaki prosedürlere tabidir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 63.maddesinde yardımcı üreme yöntemi tedavileri finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında sayılmış ve genel şartlar belirtilmiştir. Ayrıca Sağlık Uygulama Tebliği’nin 4.5.4.K- yardımcı üreme yöntemi tedavileri adlı maddesinde de açıklanmıştır. Buna göre;

a) İnvitro Fertilizasyon (IVF)

Evli olmakla birlikte eşlerden her ikisinin evlat edinilmiş çocukları hariç soybağı kurulmuş sağ çocuğunun olmaması (birden fazla yapılan evliliklerde de çiftlerden her ikisinin sağ çocuk sahibi olmaması) koşuluyla; genel sağlık sigortalısı kadın ise kendisine, erkek ise bakmakla yükümlü olduğu karısına, en fazla iki deneme (siklus) ile sınırlı olmak üzere uygulanan IVF tedavilerine ilişkin giderler, aşağıda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde kurumca karşılanır.

- Yapılan tıbbî tedavileri sonrasında normal tıbbî yöntemlerle çocuk sahibi olamadığının ve ancak yardımcı üreme yöntemi ile çocuk sahibi olabileceğine dair sağlık kurulu raporu düzenlenmiş olması,

- 23 yaşını doldurmuş, 40 yaşından gün almamış olması, 

- Uygulamanın yapıldığı merkezin Kurum ile sözleşmeli olması, 

- En az beş yıldır genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olunan kişi olup, 900 gün genel sağlık sigortası prim gün sayısının olması veya halen genel sağlık sigortalısı olan kadının bu bentteki koşulları taşımaması halinde eşinin gerekli koşulları sağlaması,

- Son üç yıl içinde diğer tedavi yöntemlerinden sonuç alınamamış olduğunun Kurumla sözleşmeli sağlık hizmeti sunucusu sağlık kurulları tarafından belgelenmesi.

IVF tedavisine başlanan kadının deneme öncesi 40 yaşından gün almış olması durumunda, IVF tedavisine ait bedeller, tedaviye daha önce başlanmış olsa dahi Kurumca karşılanmaz.  

Örnek; 08 Mart 1985 doğumlu kadının, IVF tedavisi giderlerinin karşılanabilmesi için; 08 Mart 2008 tarihinden sonra, 08 Mart 2024 tarihinden önce tedavinin yapılmış olması gerekir.

IVF bedellerinin ödenebilmesi için IVF uygulanacak kadında gebeliğin sürdürülmesine engel olabilecek sistemik hastalık bulunmaması gerekmekte olup gebeliğin sürdürülmesine engel olabilecek sistemik hastalığın bulunmadığının IVF tedavisi için gerekli sağlık kurulu raporunda belirtilmesi yeterlidir.

b) Yardımcı Üreme Yöntemi Katılım Payları

1) Yardımcı üreme yöntemi tedavilerinde birinci denemede  %30, ikinci denemede % 25 oranında olmak üzere bu tedaviler için belirlenen bedeller üzerinden katılım payı alınır. 

2) Yardımcı üreme yöntemi katılım payları, tedavinin sağlandığı sağlık hizmeti sunucusunca kişilerden tahsil edilir.

Tüp bebek raporu alan kişilerin 2010 yılı Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında ödeyecekleri katılım payı, birinci denemede 372,00 TL, ikinci deneme de ise 310,00-TL.dir. Katılım payının Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilmek üzere tedavi olunan hastanelere ödenmesi gerekmektedir.

Tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçlar ise sanıldığı kadar ucuz değildir. Kullanılan ilacın miktarı kişiden kişiye farklılık göstermekle beraber tutarı, 700.-TL ile 1.000.-TL arasında değişmektedir. Tabi bu tutarlar tüp bebek raporu alan kişiler için geçerlidir. 

Ayrıca tüp bebek tedavisinde gerekli prosedürleri yerine getiren çiftleri başka bir problem beklemektedir. Şu anda devletin sağlamış olduğu imkanlardan yararlanmak isteyenler en erken 9 ay sonrasına gün alabilmektedirler.

Anne baba olmak için yanıp tutuşan aileler bir gün dahi kaybetmek istemezlerken 9 ay gibi uzun bir süreci beklemek durumunda bırakılmaktadırlar. Aksi takdirde bu tedaviyi devletle anlaşması olan özel hastanelerde yaptırmak istediklerinde ise ilaç dahil 3.500-TL – 4.500-TL arasında bir bedel ödemek durumunda kalmaktadırlar.

Tabi bu tutar devlet hastanelerinden alınan rapor sonucu ödenen tutardır. Birde rapor alınmadan özel hastanelere gidildiğinde ise maliyeti bir hayli artmaktadır. İlaçlı tedaviler, aşılamalar ve tüp bebek tedavileri için kaybedilen zamanı bir kenara bıraktığımızda sadece yapılan masrafları minimum seviyede dikkate aldığımızda 5.000-TL gibi bir rakam karşımıza çıkmaktadır.

Birde ilk çocuklarına normal yoldan sahip olup da ikinci çocuklarının olması için tedavi görmesi gereken aileler var. Onlar ise ne ilaçla tedavide, ne aşılamada, ne de tüp bebek tedavisinde devletin imkanlarından yararlanamıyorlar.

Bütün masrafları kendileri ödemek zorunda kalıyorlar. Uzun zaman para biriktirmek için bekliyorlar. Bunun sonuncunda da ya ailelerinin yaşının geçmesinden dolayı tedavi sonlandırılıyor ya da aile psikolojik ve maddi yönden yıprandığı için tedaviyi bırakıyor.

Tedavi ücretlerini karşılayabilmek için ailelerin bu birikimleri yapmaları kolay olmadığı için  bu tedavi için kişilerin bankalardan kredi aldıklarını, tanıdıklarından altınla borçlandıklarını, ellerinde ne varsa tedaviye harcadıklarını bilmekteyiz. Anne ve baba olma özlemini yaşayan çiftlerin maddi ve manevi olarak yıprandığını rahatlıkla söyleyebiliriz.

Çocuk teşvikinde çalışan bayanlara yarım gün çalışma olanağı, erken emeklilik gibi aileyi çocuk yapmaya teşvik eden hususlar görüşülürken, çocuk yapmak isteyip de çocuğu normal yollardan olmayan ailelere, devletin en azından maddi olarak yardım etmesi veya tüp bebek raporlarını daha kolay alabilmelerinin sağlanması bu aileleri fazlası ile mutlu edecektir.