KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.07.2017-31.12.2017 döneminde 4.732,48-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
İhraç Kayıtlı Mal Alış Muhasebesi ve İhracatçının KDV İadesi Sınırı
Öğr.Gör. Yaser Gürsoy
04.11.2013

İhraç Kayıtlı Mal Alış Muhasebesi ve İhracatçının KDV İadesi Sınırı

İhracatçılar, yurt içinden ve yurt dışından (ithal etmek suretiyle de) ticari mal satın alır. Bu mallar üzerinde çeşitli tasarruflarda bulanarak ihracat yapar.

İhracatçı aracı işletmeler birde yurt içinden ihraç etmek şartıyla katma değer vergisi (KDV) ödemeksizin, imalatçılardan ihraç kayıtlı mal alışı yapabilir. KDV ödemeden satın aldığı mallı, yine KDV’siz ihraç eder. Çünkü ihracatta KDV istisnası vardır.

Türkiye de ihraç kaydıyla mal alış yöntemi ihracatçılar açısından yurt içinden KDV ödemeden mal tedariki için bir teşvik ve finansal destek özelliği taşır. İhraç kaydıyla mal satan imalatçı işletmeler içinde yurt dışı ihracat riskine ve maliyetlerine katlanmadan ürettikleri malları yurt dışına satma avantajı yaratır.

İhraç kaydıyla mal satın alan ihracatçı işletmeler, ihraç ettiği malla ilgili olarak çeşitli giderler yapabilir. Bu giderler için yüklendiği KDV tutarını o KDV döneminde, KDV iadesi ile ilgili iade şartlarının oluşması halinde iade talep edebilir.

Bir mal alışının “İhraç Kayıtlı Mal Alışı” sayılması için;

a) İhracata konu olacak ihraç kayıtlı mal alışının nihai üreticiden (o malın imalatçısından) yapılması (Dış Ticaret Sermaye Şirketleri ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri için bu hüküm geçersizdir),

b) İhraç kayıtlı satış faturası düzenlenmiş, faturada mal bedeli ve katma değer vergisi tutarı ayrıca gösterilmiş olması,

c) Fatura üzerinde imalatçı tarafından "3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümlerine göre, ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, Katma Değer Vergisi tahsil edilmemiştir" ibaresi yazılması (KDV Kanunu 23 s.n. KDV Genel Tebliği),

d) İhracata konu olan ve ihraç kayıtlı alınan malın, fatura tarihini takip eden aybaşından itibaren üç (3) ay içinde ihraç edilmesi,

e) İhracatçının ihracatı gerçekleştirdiği gümrük beyannamesinin bir örneğini ve ihracatın gerçekleştiğine dair bir yazıyı imalatçıya göndermesi gerekir. (KDV Kn. Md. 27/A-8 ve KDV Kn. 99 s.n. Genel Tebliği).

Mal ve hizmet ihracatında KDV istisnadır. İhracatçılar ihracat konu mal ve hizmet alımı nedeniyle yüklendiği KDV tutarı, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV 'den indirilir. Mükellefin vergiye tabi işlemlerinin olmaması veya hesaplanan verginin, indirilecek vergiden, az olması hallerinde indirilemeyen KDV Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre iade edilir. İade edilecek vergi tutarı, mükellefin o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait genel vergi oranı (%18) ile çarpılması sonucu bulunacak miktardan fazla olamaz. (KDV Kn. 24 s. No’lu KDV Genel Tebliği)

İhraç kayıtlı mal satın alan ihracatçının malı ihraç (yurt dışı) ettiği, imalatçının da ihraç kayıtlı teslim ettiği malın ihracatçı tarafından ihraç edildiği, ihracatçı adına düzenlenen gümrük beyannamesi (GÇB) ile ispat edilmektedir.

İmalatçının terkin ve KDV iadesi talep ve mahsup işlemleri gümrük beyannamesinin ibrazı üzerine sonuçlandırılır.

İhraç kayıtlı mal alımı nedeniyle KDV yüklenimi olmayan ihracatçının ise genel giderler ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerden (ATİK) bu işleme düşen payın iadesini talep etmesi de mümkündür.

Ancak ihraç kaydıyla mal alan ihracatçının genel giderler ve ATİK nedeniyle yüklendiği KDV için iade talebinde bulunabileceği KDV tutarı, ihracat bedeline genel vergi oranı uygulanması sonucu hesaplanan tutar ile ihraç kayıtlı teslim bedeli üzerinden hesaplanan KDV arasındaki farkı aşamaz. (08.08.2011 t. ve KDV.Kn. 60/2011-1 s. Sirküler)

Örnek:

İhracatçı XY firması, Türkiye de imalatçı YZ firmasından ihraç kaydıyla birim fiyatı KDV hariç 60.- TL ‘dan 1000 adet AB marka otomobil yedek parçası satın almıştır. Yedek parçaların tamamını aynı KDV döneminde birim fiyatı 40.- dolardan ($) ihraç etmiştir. İhracat döviz kuru 1.Dolar ($) = 1,9000 T.L ’dir.

XY firması, İhracat Gümrük Beyannamesinin (GÇB) bir örneğini bir yazı ile imalatçı YZ firmasına göndermiştir. XY firmasının söz konusu ihracat nedeniyle genel giderlerine ait tespit ettiği, yüklendiği KDV tutarı 3.000-TL’dir.

İhracatçı XY firması iade talep edebilir.

İade etmeden önce aşağıdaki hesaplamayı yapar. 

a) İhracat tutarı; 40.000.- $ x 1,9000 = 76.000-TL’dir.

b) İhracat bedeline uygulanması muhtemel genel KDV tutarı:  76.000 x %18 = 13.680-TL’dir.

c) İhraç kayıtlı mal alış faturasının KDV tutarı; (60 x 1.000=60.000) 60.000 x %18 = 10.800-TL’dir.

d) İhraç kayıtlı mal satın alan ihracatçının genel giderler ve ATİK nedeniyle yüklendiği KDV için iade talebinde bulunabileceği KDV tutarı (13.680 - 10.800 = 2.880) 2.880-TL iade talep edebilir.  Bu tutardan fazlasını iade talep edemez.

Bu durumda; XY firması 3.000 – 2.880 = 120-TL tutarındaki farkı iade talep edemez.

XY firmasının “İhraç Kayıtlı Mal Alışı” muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılır;

NOT: Yukarıdaki yevmiye kaydı “İhraç Kaydıyla Alış Faturası” nın varlığı halinde düzenlenir. Normal mal ve hizmet alış faturası düzenlenmesi halinde faturada yer alan KDV tutarı için 191 hesaba borç ilave edilir. 

XY firmasının ihraç kaydıyla satın aldığı malları “İhracat” muhasebe kaydı aşağıdaki gibi yapılır;

Öğr. Gör. Yaser GÜRSOY
Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler M.Y.O
Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Bölüm Başkanı.

Kaynaklar:

“Dış Ticaret İşlemleri Muhasebesi” GÜRSOY Yaser, Ekin Kitabevi 2012 Sekizinci Baskı.
“Dış Ticaret İşlemleri Yönetimi” GÜRSOY Yaser, Ekin Kitabevi 2013 Sekizinci Baskı.
“Dış Ticarette Muhasebe Uygulamaları” GÜRSOY Yaser, Bursa SMMMO Yayınları 2005
“Dış Ticarette Muhasebe Uygulamaları” GÜRSOY Yaser, Ankara SMMMO Yayınları 2005
Gelir İdaresi Başkanlığı www.gib.gov.tr
www.mizanturk.com.tr
www.google.com