KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.01.2017-30.06.2017 döneminde 4.426,16-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
İmalatçı Seçimine Dikkat !
Öğr.Gör. Yaser Gürsoy
09.06.2014

İmalatçı Seçimine Dikkat !

 

  

İhracatçı işletmeler, yurt dışına mal ihraç etmek için yurt içinden tedarik yapar. Bu mal ve malzemeyi yurt içinden katma değer vergisi (KDV) ödeyerek tedarik edebilecekleri gibi KDV ödemeden tedarik etmeleri de mümkündür. Bu işleme “İhraç Kaydıyla Mal Alış ve Satışı” adı verilir. Katma Değer Vergisi Kanunu 11.1/c Maddesinde ve 26.04.2014 tarihli Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin 8/1 bölümünde ihraç kayıtlı mal satışı ve alışı işlemlerine yer verilmiştir.

  İhraç kaydıyla malı satan işletme;

 

   - İhraç kayıtlı mal satış faturasında mal bedelini ve KDV tutarını gösterir,

   - Fatura üzerine; “İhraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden KDV tahsil edilmemiştir” açıklaması (şerh ’ini) yazar,

   - Malı alıcıya (ihracatçıya) üç ay içinde ihraç etmesi şartıyla teslim eder.       

   - Tahsil etmediği KDV tutarının aynı KDV döneminde tecil eder.      

  - İhracatın gerçekleşmesini bekler. 

  - Gümrük Çıkış Beyannamesi (G.Ç.B) ‘nin örneğini ya da yazısını ihracatçıdan alır. 

  - İhracatın gerçekleştiği KDV dönemnde, tecil ettiği KDV tutarını terkin eder ya da iade şartlarının oluşması halinde vergi idaresinden iade talep eder. 

 
İhraç kaydıyla malı satın alan işletme ise;   

- Faturadaki mal bedelini öder, KDV tutarını ödemez,  

- Malı; fatura tarihini takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde ihraç eder,  

- İhracat “Gümrük Çıkış Beyannamesinin” bir örneğini satıcıya yazı ile gönderir,  

- İhracat üç ay içinde gerçekleştirilmezse, mücbir sebep ile ek süre alabilir. Ek sürelere rağmen ihracat gerçekleşmezse!

    İşte imalatçı vasfı ve özelliği bu durumda önem arz eder.

   İhracat süresinde gerçekleşmezse;

  İhracatçılar ihraç kaydıyla aldıkları malları süresinde ihraç edemezse; ihraç kaydıyla yapılan mal satışı ya da alışı yurtiçi mal satışı ya da alışına dönüşür. 

İhracat kanunda yazılı şartlara uygun olarak üç (3) aylık süre içinde gerçekleşmediğinden, tecil olunan KDV tutarı tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren “6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesine” göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte imalatçıdan tahsil edilir. 

Ancak, ihraç edilmek şartıyla teslim edilen malların “213 sayılı Kanunda” belirtilen mücbir sebepler nedeniyle ihraç edilmemesi halinde, tecil edilen KDV tutarı tecil edildiği tarihten itibaren “6183 sayılı Kanunun 48. Maddesine” göre ilgili dönemler için geçerli tecil faizi ile birlikte imalatçıdan tahsil edilir.

İmalatçı ihracatın süresi içinde gerçekleşmemesi nedeniyle KDV tutarını vergi idaresine cezalı olarak öder. Ödediği vergiyi ihracatçıdan talep eder ve hesaplanan KDV olarak yazar. İhracatçı da bu vergiyi imalatçıya ödemesi halinde indirim konusu yapabilir.        

İhracatçının süresinde ihraç edemediği mallara yönelik olarak imalatçıya ödediği KDV ’yi en erken ihraç süresinin (ek süre verilmişse bu süre) sona erdiği tarihi takip eden günün dahil olduğu KDV dönemi içinde ve nihai olarak o dönemi kapsayan takvim yılı içerisinde indirim konusu yapabilir.  

Şayet; ihracatçı bu malları normal olarak ihraç ederse, indirim hesaplarına alınan bu tutarlar, ihracattan kaynaklanan KDV iade taleplerinde iade hesabına dâhil edilebilir.   

  Fakat Satıcı İmalatçı Vasfına Sahip Değilse; 

 İhraç kaydıyla teslimde bulunan imalatçının, imalatçı vasfını taşımadığının anlaşılması (ya da bu vasfını kaybettiği anlaşılması) durumunda, ihraç kaydıyla teslim edilen mallara ilişkin olarak hesaplanan KDV, ihracatçı tarafından ihraç kaydıyla teslimin yapıldığı takvim yılı aşılmamak kaydıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde indirilebilir.           

Aksi takdirde ihracatçı bu vergiyi (süresinde gerçekleştirilemeyen ihraç kayıtlı satış süreci sonraki döneme sarksa da) sonraki dönemde ödediği KDV tutarını indirim konusu yapamamaktadır. 

  ÖRNEK: İmalatçı A.A Ticaret; 05.09. 2013 tarihinde ihraç kaydıyla, ihracatçı B.B Ticarete 10.000.- dolarlık mal satmıştır. B.B Ticaret yurtdışı bağlantılarında yaşadığı sorun nedeniyle 31.12.2013 tarihine kadar ihracatı gerçekleştirmesi gerekirken bu ihracat gerçekleşmemiştir. (Faturanın düzenlendiği tarihte 1.Dolar ($) =2,0000 liradır).

 Mal Bedeli; 10.000.- $ x 2,0000 = 20.000.- T.L, 

KDV Tutarı; 20.000.- T.L x 0,18 = 3.600.- T.L ‘dir. 

KDV Dahil Toplam Fatura Tutarı; 11.800.- Dolar ($), 23.600.- T.L ‘dir.  

İmalatçı A.A Ticaret 10.01.2014 tarihinde, Eylül 2013 döneminde hesaplayarak tecil ettiği 3.600.- liralık KDV’yi gecikme zammıyla birlikte vergi idaresine ödemiştir. Ödeme sırasında vergi dairesinin yaptığı sorgulamada A.A ticaretin imalatçı vasfını taşımadığı tespit edilmiş olup imalatçı vasfını kaybettiği ortaya çıkmıştır.

 A.A Ticaret vergi dairesine ödediği vergiyi, ihracatçı B.B Ticaretten rücu etmiştir. B.B Ticaret KDV ödemeden satın aldığı ancak süresinde ihraç edemediği malların KDV’sini 20 Ocak 2013 tarihinde imalatçıya ödemiştir.

Normalde; B.B ticaret yurt içi teslim niteliğine dönen bu işlemden dolayı, A.A Ticarete ödediği KDV ‘yi malı satın aldığı Eylül 2013 döneminde indirim konusu yapması gerekirdi. İhraç kayıtlı alım nedeniyle bu ödeme ihracat gerçekleşmediğinden Ocak 2014 döneminde yapılmıştır. B.B Ticaretin normalde 01 Mayıs 2014 tarihinde yürürlüğe giren KDV Genel Uygulama Tebliğine göre, ödediği bu KDV tutarını 2014 takvim yılı sonuna kadar indirim yapması hakkı vardı.  Fakat imalatçı A.A Ticaret imalatçı olma vasfını kaybetmiş olduğu için B.B Ticaretin Ocak 2014 döneminde ödediği KDV tutarını indirim hakkı kalmamıştır. Bu işlem nedeniyle Eylül 2013 dönemine ait olan KDV tutarını 2013 yılı sonuna kadar indirim konusu yapması gerekirdi.

   Sonuç; Bu nedenle yurt içinden ihraç kayıtlı mal satın alan ihracatçı işletmelerin imalatçılarını seçerken daha fazla özen göstermeleri gerekecektir.

   Peki; Bu işlemlerin muhasebe kayıtları, tecil, terkin ve iade talepleri için izlenecek süreç nasıl olacaktır?

   Bunu da; 14 Haziran 2014 tarihinde MİZANTÜRK tarafından organize edilen, Taksim POİNT HOTEL ‘de tam gün olarak yapılacak olan  “DIŞ TİCARET MUHASEBESİ ve KDV   İADESİ” eğitim programında güncel örnek uygulamalar ve beyanname düzenleme süreci ile birlikte açıklayacağım.

  Öğr. Gör. Yaser GÜRSOY

Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler M.Y.O
Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Bölüm Başkanı