KDV’den istisna olan teslim ve hizmetlerde tevkifat söz konusu olmaz... Fatura düzenleme ve amortisman ayırma sınırı 2017 yılı için 900-TL'dir ... İndirimli orana tabi işlemlerden doğan KDV iade taleplerinde iade konusu yapılamayacak kısım 2017 yılı için 21.400-TL.dir ... Gelir Vergisinden istisna kıdem tazminatı tavanı 01.01.2017-30.06.2017 döneminde 4.426,16-TL.dir ... Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük 50 yaşından büyük işçilerin yıllık izin hakları 20 gündür...
TMS/TFRS   |   SPK Mevzuatı   |   Vergi Mevzuatı   |   SGK Mevzuatı 
Özellikli Faturalar ve KDV Oranları (I)
SMMM, CRMA Ali İhsan Kayacı
19.04.2013

Muhasebe çalışanlarının faturalar ile fazla iç içe olması, sürekli farklı faturalarla karşılaşması, mevzuatın hızlı değişmesi gibi sebeplerden dolayı, kimi zaman kesilecek faturaya uygulanacak KDV oranı konusunda kafa karışıklığı yaşanabilmektedir.

İşte bu gibi durumlarda muhasebe çalışanlarına yardımcı olabilmek umuduyla bazı özellikli faturalama işlemleri ve bu işlemlerin KDV oranlarından bahsedelim.

Fiyat Farkı ve KDV Oranı

Fiyat farkını kısaca, sözleşme şartlarına uymayan durumlarda yapılan antlaşmaya veya sözleşmeye uygun hale getirebilmek amacıyla kesilmesi gereken tutarlardır diye tanımlamamız mümkündür.

Fiyat Farkı (Matrah Değişimi) faturaları, dayanağını KDV Kanununun 35. maddesinden almaktadır. Bu maddeye göre;

Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirim hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir” denilmektedir.

Bu madden de anlaşıldığı üzere, fiyat farklarında KDV oranı matrah düzeltmesi anlamına geldiğinden KDV Oranı belirlenirken teslim edilen mal veya hizmetin KDV oranı dikkate alınmalıdır.

Örneğin; İplik satışlarında KDV oranı %8 olduğunda göre, bu teslime ait fiyat farkının KDV oranı da %8 olacaktır.

Vade Farkı ve KDV Oranı

Vade farkı, iki tarafın anlaşmış olduğu sözleşme hükümlerine göre tahsil edilmesi gereken zamanda tahsil edilememesi sonucu uygulanan faizdir. Vade farkı, alacaklının tahsil etmesi gereken süre ile tahsilin gerçekleştiği tarih arasında oluşan zararı tanzim etmeyi amaçlamaktadır.

Örneğin; bir ticari işlem sonucu alınan çekin vadesi 31.03 olmasına rağmen, borçlunun bu tarihte ödeme güçlüğüne düşmesi veya herhangi bir sebeple ödemeyi geciktirip 30.04 tarihinde ödediğini düşünelim.

Bu takdirde alacaklı alacağını 1 ay geç tahsil etmiş olacak ve bu 1 aylık zararını tanzim edebilmek amacıyla da vade farkı (faiz) talebinde bulunabilecektir. Vade farkları genelde sözleşme şartlarına göre hesaplanmakla birlikte, tahsilat ortalama vadesi gibi ayrım yapılarak da hesaplanabilmektedir.

Vade farklarında KDV hesaplanırken, çıkan fark üzerine ilave KDV eklenmesi gerekmektedir. KDV Kanununun 24/c maddesinde vade farkları matraha dahil unsurlar içinde sayıldığından teslim edilen mal veya hizmetin KDV oranı ne ise vade farklarında da aynı oran kullanılması gerekmekte olduğunu söylememiz mümkündür.

Örneğin; halı satışlarında KDV oranı %8 olduğundan, bu teslime ait kesilen vade farkı faturasının KDV oranı da %8 olarak hesaplanacaktır.

Kur Farkları ve KDV Oranı

Kur farkı, bedelin döviz cinsinden belirlendiği teslimlerde, fatura tarihi ile ödeme tarihi arasında ortaya çıkan ve kurdan kaynaklanan tutar olarak tanımlayabiliriz.

Ödemenin vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu tarihten sonra gerçekleşmesi durumunda, satıcı lehine ortaya çıkan kur farkları esas itibariyle vade farkı mahiyetinde olduğundan, matrahın bir unsuru olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Yani kur farkı faturalarında da mal veya hizmetin KDV oranı ne ise o oran uygulanması gerekir.

Örneğin; boya satışlarında KDV oranı %18 olduğundan, yabancı para cinsinden kesilen bu faturaya istinaden kesilecek olan kur farkı faturasının KDV oranı da %18 olarak hesaplanmalıdır.

Teminat Mektubu Komisyon Faturaları ve KDV Oranı

Günümüzde birçok işletme teminat mektupları için bankaya ödedikleri komisyon tutarlarını başka firmaya yansıtabilmektedir.

KDV Kanununun 17/4-e maddesinde geçen; “Banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 7. maddesinin (24) numaralı bendinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemleri” ibaresine istinaden bu tür yansıtma faturalarında KDV hesaplanmamalıdır.

Teminat mektubu masraflarının yansıtma işlemleri KDV’den müstesna olduğundan, denetimde sorun çıkmaması için kesilen yansıtma faturasının altına bankanın kesinti yaptığına dair dekontun ispat amacıyla faturaya iliştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca dekontta gözüken rakamın üstünde bir yansıtma yapılamamakta, yapılması durumunda komisyon tutarını aşan kısma KDV uygulanması gerekmektedir.

Yansıtma Faturaları ve KDV Oranı

Hatalı faturalama işlemlerinden ya da özel anlaşmalardan dolayı bazen masraflar asıl muhatabına yansıtılabilmektedir. Bu yansıtma kısmen olabileceği gibi tamamen de yapılabilmektedir.

Yansıtma faturalarında KDV oranı, faturanın aynen yansıtılması işlemini olduğundan ilgili mal veya hizmetin KDV oranına tabidir.

Bu konuyla ilgili İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı 2009 KDV-1782 sayılı özelgesinde; “başkaları için yapılan ve aslı KDV’ye tabi olan harcamaların aktarılması amacıyla düzenlenen faturalarda harcamanın tabi olduğu oran üzerinden KDV hesaplanacaktır” diye ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; kur farkı, vade farkı ve yansıtma faturalarında işlemin ait olduğu KDV oranı üzerinden, Teminat Mektuplarında ise KDV oranı %0 olarak uygulanacaktır.